İttihatçıların devlet anlayışı

1111

1877-78 Osmanlı Rus Savaşı sırasında İngilizlerin tutum ve davranışları Abdülhamid’in İngilizleri daha saltanatının ilk yıllarında iyice tanımasına sebep olmuştur.

İttihatçılar İngilizlere 3 kere Fransa’ya hatta Rusya’yı araya sokarak İngiltere ile İttifak kurmak istedilerse de İngiltere ile asla ittifak kurmak istemedi.1914 Mayısında Talat Paşa Çar Nikola ile Kırım’ın Livadia’daki yazlık sarayında görüşme yapmaya gitmişti. Bu görüşmede Rus Dışişleri Bakanı Sazanov, “Rusya’nın Türkiye ile ilgili siyaseti İngiltere ve Fransa ile varılan antlaşma çerçevesinde oluşmuştur, bu iki müttefikin onayı olmadan Rusya’nın Türkiye ile teke tek bir antlaşmaya varması mümkün değildir”cevabını vermişti.

1914 yazında bu sefer Cemal Paşa Fransa’ya giderek dış işleri bakanı Rene Viviani ile görüştü. Cevap aynıydı.

Bu sefer Enver Paşa önderliğindeki Alman taraftarları biraz da mecburiyetten Almanya’ya yanaştılar. Alman elçisi Wangenheim bu teklife olumsuz cevap verdi. Osmanlı ile ittifak yapmakla pek ilgilenmiyorlardı. Ancak Avusturya Macaristan veliahtının suikasta uğramasından sonra düşüncelerini değiştirdiler. O da eğer Rusya ve Almanya arasında savaş çıkmazsa Osmanlı ve Almanya arasında yapılacak olan ittifakın kendiliğinden düşmesi teklif edildi. Said Halim paşa bu teklifi reddetti. Nihayet Berlin Osmanlı’nın tekliflerini kabul etti ve 2 Ağustos 1914 ‘te Almanya Rusya’ya savaş ilan ettikten bir gün sonra imzalandı.

Rusya’da Bolşevik ihtilali çıktıktan sonra Brest Litowsk antlaşması ile savaştan çekildi. Bakü petrollerini almak ümidimiz belirdi. Ancak bu konuda Almanya Osmanlı devletini arkadan vurarak Ruslarla antlaşma yaptı ve “elde edilen petrolün %25 i kendisine satılması koşulu ile Kafkasya’da harekat yapan hiçbir üçüncü güce yardım etmeyeceğini ve bu güce bizzat kendisi karşı çıkacağını beyan ediyordu.

Ahmet Emin Yalman 2 Eylül 1918 ‘de Vakit Gazetesinde çıkan yazısında“Hayatımda gördüğüm en büyük dolandırıcılık. Almanya’nın sadık müttefikini arkadan vuracağına asla inanmazdım” diye yazmıştır.

Sultan Abdülhamid Hân’ın büyük devletlere karşı yürüttüğü denge politikasından haberi bile olmayan İttihatçılar romantik ve çocukça heveslerle yürütmeye çalıştıkları devlet yönetiminin hiçte düşündükleri gibi olmadığını acı bir şekilde öğrenmişlerdi. Ancak onların bu acı tecrübeleri memleket için çok daha acı sonuçlar doğurmuş ve nihayetinde iş devletin yıkılmasına kadar gitmişti.

Şehzade Abdulhamid Kayıhan Osmanoğlu…

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Aşağıdaki kutucuğa uygun rakamı yazınız (Sayı İle) *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.