Pan Arabizm (Arap Birliği Siyaseti)
Sultan Abdülhamid'e karşı yürütülen J ön Türkler hareketi
(Pan Türkizm)'e paralel olarak bir de Pan Arabizm cereyanı
ortaya çıktı.
Her ikisi de Sultan Abdülhamid'e karşı mücadele eden
"Pan Türkizm" ve "Pan Arabizm" hareketlerinin ortak yönleri,
milliyetçi oluşlarıydı. Jön Türkler arasında gayr-ı Müslimler olduğu
gibi, Pan Arabizm üyelerinin yüzde doksanı Hıristiyan'dı.
Hemen hepsi Avrupa'da yetişmiş olan bu Arap milliyetçileri,
tıpkı Batı gibi, tıpkı Jön Türkler gibi Sultan Abdülhamid'e "Kızıl
Sultan" diyor; onu bir an önce devirmeyi plânlıyorlardı...
Nasîf el-Yazici ve Patrus el-Bustânî, bunların öncülerindendir¬
ler ki, görünüşte Arap milliyetçiliğini ön plâna alıp, Hıristiyan
Araplarla Müslüman Araplar arasındaki din farkı engelini kaldırıp,
onları "Arapçılık"ta birleştirmek istiyorlardı. Tıpkı Jön
Türklerin müsavat felsefeleri(!) gibi... Ne var ki seneler sonrası
hadiseler göstermiştir ki, çoğu Hıristiyan olan bu Arap milliyetçilerinin
esas gayesi, İslâm topraklarında Hıristiyanlığı egemen
kılmaktı. Nitekim onların torunları şimdi Yahudilerle birleşmiş
Müslümanlarla savaşıyorlar...
Kitapları Türkçeye de tercüme edilmiş olan meşhur Corci
Zeydan da, Arap milliyetçiliğine hizmet eden Hıristiyanlardandır.
Bu fikirlerini, 1892'de. kurmuş olduğu Hilal mecmuasında
geliştiren Corci Zeydan, daha sonra "Tarihu'1-Arab Kable'l
İslâm" (İslam Öncesi Arap Tarihi) adlı kitabını yazarak, Arapla
rın esas medeniyetlerinin İslam'da değil, İslam öncesinde olduğunu
göstermeye çalıştı. Nitekim, onun ölümünden seneler
sonra, fikirleri gelişti; ve bütün İslam ülkelerinde bir "islam öncesi
tarihe hayranlık" cereyanı başladı. İslam eserleri bakımsızlıktan
yok olurken; Müslümanlar, Roma, Bizans, Kartaca, Hitit,
Hıristiyan eserlerini ihya etmek için bütçelerine para koydular.
Hakkında defalarca yazdığımız,2 0 seneler önce Antalya'nın
Demre'sine yaptırılan Noel Baba heykeli bunun en yakın misâlidir.
Müslüman paralarıyla, Müslüman topraklarında Hıristiyan
heykelleri!..
Bu araştırmamızın esas konusu Pan Arabizm olmadığından,
bu meselenin ayrıntılarına girmeyecek, sadece bir kaç isimden
söz edeceğiz. Sultan Abdülhamid'e karşı güya demokrasi rejimini
savunan Kasım Emin ve Şibli Şamil de, Kahire'de faaliyet
gösteren Arap milliyetçilerindendirler. Şam'lı Edib İshak da, Suriye
ve Mısır'da faaliyet göstermiş, çeşitli Arap dergilerinde bu yollu
makaleler yazmıştır.
"Anadolu'da Arap Milletinin Uyanışı" (Le Reveil de la Nation
Arabe dans I'Asie Turque) kitabının müellifi Necib Ğazuri(
1881-1916), ilk defa müstakil bir Arap devletinden sarahaten
bahseden ve bu devletin, parçalanacak olan Osmanlı Devletin
den koparılacak, Dicle-Fırat'tan, Süveyş'e; Akdeniz'den, Fars
Körfezi'ne kadar uzanacak kara parçasında kurulacak devlet
fikrini ortaya atan Arap milliyetçisidir.21
Ne gariptir ki, bu Hıristiyan milliyetçiye ait "Ummetun
Arabiyyetun vahide'' parolası, günümüzde Baasçı Devlet Başkanlarının
dilinden, büyük panolar şeklinde Bağdat duvarlarını kaplarken,
yine Baasçı Suriye Devlet Başkanı ve Hamâ'da binlerce
Müslüman'ı şehideden İslâm düşmanı Hafız Esed'in ağzından da,
Şam caddelerini süslemektedir!:
"Ümmetun Arabiyyetun vahide
Zate risâletin hâlide(!).."
"Arab Bağımsızlığı" (I'lndependence Arab) adlı kitabıyla 22 fikirlerim Araplar arasında yayan bu Hıristiyan milliyetçisi,
yâni Necib Ğazurî, gerçekten Araplar üzerinde müessir olmuş
ve çağdaş Baasçılarm fikir babası olmuştur.
Önceleri, kültürel bir akımın üyeleri olarak ortaya çıkan bu
Arap milliyetçileri, daha sonraları gizli siyasi cemiyetler kurarak
ve pek tabii olarak Avrupa'dan her türlü desteği sağlayarak
Sultan Abdülhamid'le mücadelede, Yahudi, Ermeni ve Jön Türklerin
yanında yer aldılar. Bunlar, her fırsatta, îttihad ve Terakki
Cemiyeti'nin yanında yer aldıklarını da ilân ediyorlardı.23
Abdulkerim el-Halil, Abdülhamid ez-Zahravî, Refik Rezzâk
Selum, Salih Haydar, Cemil el-Hınsî, Yusuf Muhayir, Seyfud¬
din el-Halib, Şefik el-Azam, Reşid Rıza, Rıza Salih, Talib Nakib,
Aziz Ali Mısrî, Nedre el-Matran, Nehle el-Matran, İzzet Cundî ve
Ruşdî Şem'a gibi Hıristiyan Araplar -aralarında tek tük Müslüman
menşeli olanlar da var- bu hareketi yürüten Arap milliyetçileriydiler.
Tarihe karıştığı sanılan bu akım, bugün dahi üniversitelerde
-ki bunların merkezini büyük çapta Amerika'nın desteklediği
ve yönettiği Beyrut Amerika Üniversitesi teşkil ediyor-,
propaganda edilmektedir. Ve bu tehlikeli hareketi, belki de Orta
Doğu'da yıllarca devam eden savaşın hazırlayıcıları, Amerika'nın,
sözü edilen üniversiteye yerleştirmiş olduğu misyoner,
papaz profesörler yönetmektedirler ki, kendisiyle münakaşa ettiğimiz
Prof. Kemal Salibi de bunlardan biridir.24


20 Ayrıntılı bilgi için bk. Sömürü Ajanı İngiliz Misyonerleri adlı kitabı
mız.
21 Bk. İbrahim Halil Ahmed, Tarihu'l-Vatani'l-Arabi fi'l 'ahdi'l ()',mani,
Musul, 1983, s. 399.
22"El-lstiklâlu'l-Arabî" adıyla Arapçaya tercüme edilmiştir.
23 İbrahim Halil Ahmed, a.g.e. s. 406.
24 Bk. İslâm Mecmuası, Sayı, 12, Oryantalizm üzerine yapılan açık otu